Το χαλάζι για ακόμη μια φορά χτύπησε ανελέητα τον αγροτικό κόσμο, αφήνοντας πίσω του εικόνες καταστροφής και παραγωγούς σε απόγνωση.
Από τη Δυτική Φθιώτιδα, το Καστρί, τη Μακρακώμη και τις γύρω περιοχές, μέχρι περιοχές της Θεσσαλίας και της Κεντρικής Μακεδονίας, ισχυρές χαλαζοπτώσεις προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε καλλιέργειες, καταστρέφοντας μέσα σε λίγα λεπτά το κόπο μιας ολόκληρης χρονιάς.
Παραγωγοί που περίμεναν τη συγκομιδή, που είχαν επενδύσει χρήματα χρόνο και προσωπική εργασία, βρέθηκαν ξανά αντιμέτωποι με την αβεβαιότητα. Στη Φθιώτιδα το χτύπημα ήρθε σε ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, λίγο πριν από τη συγκομιδή του φυστικιού και άλλων καλλιεργειών, μετατρέποντας τη προσμονή σε αγωνία.
Ανάλογες εικόνες καταγράφηκαν και σε άλλες αγροτικές περιοχές, όπως στη Λάρισα, τον Τύρναβο, την Ελασσόνα, τα Φάρσαλα, την Καρδίτσα, τα Τρίκαλα και την Κεντρική Μακεδονία, περιοχές που περιλαμβάνονται στις ζώνες εφαρμογής του Εθνικού Προγράμματος Χαλαζικής Προστασίας του ΕΛΓΑ.
Και εδώ γεννιέται το μεγάλο ερώτημα.
Η Ελλάδα διαθέτει πρόγραμμα τροποποίησης καιρού για τη προστασία από το χαλάζι. Ένα πρόγραμμα που υλοποιείται μέσω του ΕΛΓΑ, με εναέρια μέσα και τεχνολογικό εξοπλισμό, και χρηματοδοτείται από δημόσιους πόρους.
Το πρόγραμμα υλοποιείται από την εταιρεία 3Δ Α.Ε., με έδρα τη Θεσσαλονίκη, η οποία δραστηριοποιείται στο χώρο των εναέριων εφαρμογών και της τροποποίησης καιρού εδώ και δεκαετίες.
Για την εφαρμογή του προγράμματος έχουν διατεθεί σημαντικά ποσά από δημόσια χρηματοδότηση. Ενδεικτικά, η σύμβαση για το πρόγραμμα χαλαζικής προστασίας του 2025 ανήλθε σε εκατομμύρια ευρώ.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: Όταν ένα πρόγραμμα χρηματοδοτείται από τα χρήματα των πολιτών, η κοινωνία δεν δικαιούται μόνο να γνωρίζει ότι ξεκίνησε δικαιούται να γνωρίζει αν πέτυχε.
Η ενημέρωση δεν μπορεί να σταματά στην ανακοίνωση της έναρξης πρέπει να υπάρχει και το «μετά».
Πού ακριβώς πραγματοποιήθηκαν οι παρεμβάσεις; Σε ποιες περιοχές; Σε ποια χωριά;
Πόσες πτήσεις έγιναν;Πόσες επιχειρήσεις πραγματοποιήθηκαν;Ποιες ήταν οι καιρικές συνθήκες;Ποιο ήταν το αποτέλεσμα κάθε επέμβασης;
Υπάρχει σύγκριση των ζημιών πριν και μετά;Υπάρχει ανεξάρτητη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας;
Πού είναι ο δημόσιος ετήσιος απολογισμός; Αυτά δεν είναι ερωτήματα περιέργειας, είναι ερωτήματα λογοδοσίας.
Γιατί όταν ένα πρόγραμμα παρουσιάζεται ως προστασία της αγροτικής παραγωγής, όταν αφορά χιλιάδες οικογένειες και όταν πληρώνεται από δημόσιο χρήμα, τότε η δημοσιότητα των αποτελεσμάτων δεν είναι επιλογή. Είναι υποχρέωση.
Και εδώ εμφανίζεται το μεγάλο κενό. Γνωρίζουμε τις ανακοινώσεις έναρξης, γνωρίζουμε τη χρηματοδότηση, γνωρίζουμε ότι υπάρχει ο σχεδιασμός.
Όμως δεν βλέπουμε με την ίδια σαφήνεια έναν πλήρη, αναλυτικό και δημόσιο απολογισμό αποτελεσμάτων.
Και αυτό δημιουργεί εύλογα ερωτήματα.
Γιατί αν ένα πρόγραμμα έχει σημαντικά θετικά αποτελέσματα, δεν υπάρχει κανένας λόγος αυτά να παραμένουν χωρίς δημόσια προβολή. Θα αποτελούσαν άλλωστε ένα ισχυρό επικοινωνιακό πλεονέκτημα για κάθε διοίκηση. Θα παρουσιάζονταν με στοιχεία, αριθμούς, χάρτες και αποδείξεις.
Όταν όμως τα αποτελέσματα δεν παρουσιάζονται δημόσια, δημιουργείται ένα κενό ενημέρωσης.
Και τα κενά ενημέρωσης, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς έχει δοκιμαστεί σε πολλούς τομείς, αφήνουν χώρο να αναπτύσσονται υποψίες και σενάρια.
Η απάντηση σε κάθε σενάριο δεν είναι η σιωπή.
Είναι η αλήθεια. Είναι τα στοιχεία. Είναι η διαφάνεια. Είναι ο απολογισμός.
Αν το πρόγραμμα είναι αποτελεσματικό, ας δημοσιοποιηθούν όλα τα στοιχεία για να αποδειχθεί. Αν υπάρχουν αδυναμίες, επίσης πρέπει να παρουσιαστούν ώστε να διορθωθούν, γιατί τα ερωτήματα της κοινωνίας οφείλουν και πρέπει να απαντώνται από την Πολιτεία.
Και εδώ έρχεται ένα ζήτημα αξιών, αρχών και νομοτελειακών νόμων.
Η Ελλήνων Συνέλευσις θέτει τον Νόμο της Δημοσιότητας ως έναν από τους τρεις νομοτελειακούς νόμους του Ελλάνιου Αξιακού Συστήματος, μαζί με τον Νόμο της Πλήρους Επανορθώσεως και τον Νόμο της Προσομοίωσης, ενώ το σύστημα αυτό συνδέεται με τις 12 αξίες και τις 18 αρχές που παρουσιάζει ως θεμέλια μιας διαφορετικής αντίληψης για την Πολιτεία.
Η ουσία αυτής της θέσης είναι ότι τίποτα που αφορά το δημόσιο συμφέρον και τον πολίτη δεν μπορεί να λειτουργεί στο σκοτάδι.
Χωρίς γνώση δεν υπάρχει κρίση.
Χωρίς κρίση δεν υπάρχει έλεγχος. Και χωρίς έλεγχο δεν υπάρχει πραγματική λογοδοσία.
Τελικά, το ζήτημα δεν είναι μόνο το χαλάζι.
Είναι ένα ζήτημα αξιών και αρχών.
Είναι το αν η Πολιτεία επιλέγει το φως της ενημέρωσης ή αφήνει κενά που γεννούν ερωτήματα.
Γιατί η διαφάνεια δεν φοβάται τον έλεγχο.
Η αλήθεια δεν φοβάται τη δημοσιότητα.
Την επιδιώκει.
Και το μεγάλο «ΓΙΑΤΙ» παραμένει:
Γιατί όχι πλήρης δημοσιότητα, αναλυτικός απολογισμός και όλα τα στοιχεία ενός προγράμματος που αφορά την αγροτική παραγωγή και χρηματοδοτείται από όλους τους πολίτες;
